ABD ve Ermenistan stratejik ortaklık belgesi imzaladı.
Trump’ın ABD seçimlerini kazanmasının ardından beklendiği gibi Paşinyan hükümeti, yeni yönetimin desteğini sürdürebilmek için ABD ile ilişkilerini mümkün olduğunca kurumsallaştırmaya çalışıyor.
2023 yılı sonundan itibaren ABD ve AB’nin Ermenistan’a tam destek verme yoluna girdiğini ve bunun sonucunda 5 Nisan’da Brüksel’de bir belge imzalandığını hatırlayalım. Kuşkusuz bu, jeopolitik bir adımdır ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in o dönemde söylediği jeopolitik çizginin (Gürcistan-Ermenistan) hayata geçirilmesi anlamına gelmektedir.
Henüz jeopolitik bir çizgi oluşturmak mümkün olmasa da (Gürcistan’ın Batı ile ilişkileri karmaşık hale gelmiştir), Ermenistan’la ilişkiler yolundadır.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki yenilginin ardından Biden yönetimi, Ermenistan ile stratejik ilişkilerin resmileştirilmesi de dahil olmak üzere son adımlarını atıyor. Bu, stratejik ortaklıktan (Paşinyan hükümetine kapsamlı destek ve bölgedeki ABD politikasının Ermenistan’ın çıkarlarıyla koordine edilmesi) doğan yükümlülükleri Trump yönetimine dayatmak için yapılıyor.
Trump’ın Biden’ın mirasına ve genel olarak Demokratlara bakış açısı göz önüne alındığında, durumun o kadar da net olmadığını söylemek yanlış olmaz. Bakü, ABD’nin Azerbaycan’a yönelik politikasını Ermeni çıkarlarıyla ilişkilendirmeye devam etmenin Demokratların politikasının tekrarı olacağını yeni yönetime anlatmaya çalışmalı.
Asıl soru şu: Trump ve yönetimi, halen KTMT üyesi, AB ve GI’nin tam katılımcısı ve Rusya’nın ikili temelde askeri-politik müttefiki olan ülkeye ABD yardımı ile uzlaşabilecek mi?!
Paşinyan, Trump’a olan bağlılığını göstermek ve sürekli destek ve yardımlardan mahrum kalmamak için tüm bunlardan yalnızca KTMT üyeliğini feda edebilecek.
Rusya, Ermenistan’ın KTMT üyeliğini AB çerçevesinde elde ettiği ekonomik faydalara bağladı. Bakalım Ermenistan KTMT’den resmen ayrılırsa Rusya ne kadar tutarlı olacak.
ABD’nin KTMT’da yeni bir stratejik ortağı olacak: Zaten iki tane var: Kazakistan ve Ermenistan.
ABD’nin yeni bir stratejik ortağı İran sınırında ortaya çıkacak.
Paşinyan, ABD ile stratejik ortaklık belgesini imzalayarak ülkedeki konumunu güçlendiriyor. Bu da erken parlamento seçimlerinin lehine bir başka argümandır.
Bu belgenin ABD ile Ermenistan arasında imzalanması Azerbaycan için yeni bir haber değil. ABD’nin Ermeni hükümetine sağladığı yardım ve desteğin düzeyi, er ya da geç ilişkilerin resmileşmesine yol açmalıydı. Bakü’nün uyarılarına rağmen Blinken başkanlığındaki Dışişleri Bakanlığı’nın bugüne kadar Ermeni merkezli bir politika izlemesi, hem ABD’nin Azerbaycan’la ilişkilerinde hem de kişisel düzeyde kriz anlarına yol açtı. Sürecin sonunda Blinken, Ermeni merkezli son adımı da Ermenistan ile stratejik ortaklık belgesini imzalayarak attı.
Umarız ABD’nin Ermenistan ile stratejik ortaklığına ilişkin belgenin metni ortaya çıkar ve sonunda belgede hangi stratejik işbirliği alanları ve tarafların yükümlülüklerinden bahsedildiğini öğreniriz.
Bakü için asıl mesele, Trump yönetiminin Ermenistan’la yapılan anlaşmalara ne kadar uyacağı, Ermenistan için “açık çek” politikasına devam edilecek mi, ABD-Azerbaycan ilişkileri ABD-Ermenistan ilişkilerine mi bağlı olacak?!
Bu soruların yanıtlarını, ABD’deki Trump yönetiminin önde gelen dış politika yetkililerinin yaklaşımlarını formüle etmesinden sonra yılın ilk yarısında alacağız. Ayrıca bölgemizle ilişkiler arasında Ukrayna, Orta Doğu/İran süreçleri, ABD’nin AB ile ilişkileri vb. yer alıyor. etkileyecektir.
Önümüzde Azerbaycan topraklarında suç işlemekle suçlanan Ermeni vatandaşların yargılanması, ikili müzakere formatının dış arabulucular olmadan devam etmesi var!
